Kullanışlı linux konsol komutları -1
28 Haz
Konsol komutları, biz onları özel olarak kullansak da, kullanmayı tercih etmesek de her zaman hazır durumda bulunurlar. Onları ayrıca yüklememiz, fazladan bir şey yapmamız gerekmez. İstersek bir çok şeyi grafik arabirim ile (GUI) halledebiliriz. Ancak bazı zamanlar olur ki, grafik arabirimler içlerinde kaybolmamıza ya da zaman kaybetmemize neden olmaktan başka bir işe yaramazlar. Bunların yanında, kim karizmatik siyah ekrana hakim olup, işerini tıkır tıkır yapmak istemez ki?
Linux dağıtımları ve her zevke, ihtiyaca uygun masaüstü yöneticileri elbette artık normal bir ev kullanıcısının ihtiyaçlarından çok daha fazlasına cevap verebilecek durumdalar. Ancak biz yine de işleri hızlandırabilir ve kendi isteğimize göre düzenleyebiliriz. Kabuk, istediğimiz her an bizim yardımımıza koşan gizli güçtür. Ufaktan alıştırmalar yapalım ve bu gücün şimdilik bir kısmını çağıralım.
1. ls Komutu ve Kullanımı
İstediğimiz bir uçbirimi açalım (uçbirim, terminal, konsole vb..). Uçbirimi açtığımızda ilk olarak şuna benzer bir şey görürüz:
ufuk@ufuxlinux:~$
Bu bize bulunduğumuz dizini gösterir. “~” ibaresi kendi kullanıcımızın ev dizininde olduğumuzu işaret ediyor. Emin değilsek şu komut işimize yarar:
ufuk@ufuxlinux:~$ pwd
/home/ufuk
pwd komutunun da ne işe yaradığını bu arada görmüş olduk. Şimdi asıl komutumuz olan ls ile devam edelim:
ufuk@ufuxlinux:~$ ls
Desktop dwhelper kmail-message-export.html Pictures pulse-backup
Documents Examples Music Projects Templates
Downloads KDEshortcuts Photos Public Videos
Gördüğümüz gibi ls komutu bize bulunduğumuz dizindeki dizin ve dosyaları listeler. ls komutu, diğer bütün komutlar gibi çeşitli optional değerler alabilir. Bir komutun nasıl kullanıldığını, ne gibi parametreler aldığını görmek için:
man komut
şeklinde, komutun başına man getirerek bunları görebiliriz. Örneğin ls komutuna çeşitli parametreler getirebiliriz:
ls -l -a
diyerek, -l parametresiyle uzun bir şekilde dizindeki dosyaları listelerken, -a parametresiyle de gizli dosyalar dahil tüm dosyaları gösteririz. Diğer parametreler için man dosyasını inceleyin ve uygulayın.
2. cd Komutu ve Kullanımı
cd komutu, temel olarak bizim dizin değiştirmemizi sağlar. Örneğin bir dosya yöneticisindeymişiz gibi düşünürsek (explorer, nautilus, konqueror, dolphin vb.) bir dizinin, ya da klasörün içine girmemizi, ya da içinden çıkmamızı, kısacası konum değiştirmemizi sağlar. Diyelim ki:
ls
drwxr-xr-x 3 ufuk ufuk 4096 2009-06-25 15:56 Desktop
drwxr-xr-x 24 ufuk ufuk 4096 2009-06-28 01:50 Documents
drwxr-xr-x 11 ufuk ufuk 4096 2009-06-28 04:04 Downloads
drwxr-xr-x 5 ufuk ufuk 4096 2009-06-16 23:29 kdenlive
Şeklinde dizinlerimizi gördük ve Desktop dizinine girmek istiyoruz:
cd Desktop
komutu verdikten sonra şunu görürüz:
ufuk@ufuxlinux:~/Desktop$
Bu bizim Desktop dizininde olduğumuzu gösterir. cd Desktop komutunun tamamanını yazmamıza bile gerek yok, cd Des şeklinde ilk 3 harfinin yazdıktan sonra TAB tuşuna basarsak, konsol bizim için bunu tamamlar. Böylece TAB tuşunun konsolda tamamlama işine yaradığını da söylemiş oldum. cd komutunun da tabi ki aldığı parametreler ve kullanım alanları var. Örneğin:
cd
komutu tek başına verildiğinde, bizi ev dizinimize götürür, nerede olursak olalım. Ya da deminki gibi eğer Desktop dizinine girdiysek:
cd Desktop
ufuk@ufuxlinux:~/Desktop$
benzer bir komutla geriye dönebiliriz, yani üst dizine çıkabiliriz:
cd ..
Bunun gibi bir çok kullanımı daha var. Ancak linux konsolundayken şunu aklınızdan çıkarmayın, büyük-harf küçük harf ayrımı her zaman vardır ve 2 dosya ya da dizin ismi aynı oldukları halde harflerinde büyüklük küçüklük farkı varsa onlar 2 ayrı dosyadır. İsimler farklıdır. Bu nedenle komutları verirken, dosya ve dizin isimlerini yazarken tamamen aynı şekilde yazın. Daha sonra devam edeceğim.
Etiketler: komut, konsol, Kubuntu, Linux, Ubuntu, uçbirim
